Alleen educatieve marktanalyse. Geen financieel advies.
Laatst bijgewerkt: woensdag 19 augustus 2026
Een koopvaardijschip is geraakt door een onbekend projectiel tijdens de uitgaande doorvaart door de Straat van Hormuz. De inslag beschadigde de machinekamer. Eén bemanningslid kwam om het leven, volgens mediaberichten die zich beroepen op het UK Maritime Trade Operations centre, en de Omaanse kustwacht assisteerde de overige bemanning.
De aanval kwam binnen enkele uren nadat de Amerikaanse president Donald Trump de Straat van Hormuz "open and operating" noemde en verklaarde dat mijnen in de vaarweg waren geruimd of tot ontploffing gebracht. Trump zei ook dat er geen gesprekken met Iran plaatsvinden of gepland staan, terwijl de Amerikaanse zeeblokkade van kracht blijft.
Iran schetst een heel ander beeld. Teheran houdt vol dat de Straat gesloten blijft totdat Washington aan zijn voorwaarden voldoet.
De kloof tussen die twee posities wordt steeds zichtbaarder in de scheepvaartdata. En deze laatste aanval legt iets bloot dat ongemakkelijker is dan beide regeringen willen toegeven.
De aanval vond plaats op de beschermde route
Dit is het detail dat er het meest toe doet.
Volgens het Joint Maritime Information Center voer het schip zuidwaarts op minder dan één zeemijl van de Omaanse kust toen het werd geraakt. Dat is de zuidelijke corridor. Het is de route waar het Amerikaanse leger passerende schepen assisteert.
Met andere woorden: de aanval trof geen schip dat zijn kans waagde in betwiste wateren. Hij vond plaats binnen de geëscorteerde vaarstrook die juist moet aantonen dat de Straat weer functioneert.
Als de beschermde route niet veilig is, is geen enkele route dat. Voor reders, bevrachters en verzekeraars weegt dat ene feit zwaarder dan welke officiële verklaring dan ook dat de vaarweg open is.
Het verkeer blijft een fractie van normaal
Trackingdata van Kpler laten zien dat maandag slechts zes commodity vessels de Straat van Hormuz kruisten. Daaraan vooraf gingen slechts drie doorvaarten op zaterdag en twee op zondag.
Het recente 10-daagse gemiddelde staat op ongeveer 11 schepen per dag. Voordat het conflict eind februari begon, kruisten doorgaans zo'n 130 tot 140 schepen per dag de Straat.
Onder de doorvaarten van maandag werden geen VLCC's of LNG-tankers geregistreerd, al kan de data niet elke beweging vastleggen omdat sommige schepen blijven varen met AIS uitgeschakeld.
Vertaald naar vaten is het beeld even schril. De Amerikaanse Energy Information Administration schat dat er in het tweede kwartaal gemiddeld nog maar 4,9 miljoen vaten ruwe olie en olieproducten per dag door de Straat gingen. In het vierde kwartaal van 2025, voor de oorlog, was dat 21,6 miljoen vaten per dag.
Het onderscheid is wezenlijk. Een vaarweg kan technisch open zijn en tegelijk commercieel verlamd. Voor reders, bevrachters en verzekeraars is de relevante vraag niet simpelweg of een schip door Hormuz kan varen. De vraag is of die doorvaart veilig, voorspelbaar en tegen een economisch aanvaardbaar risico kan worden gemaakt.
Op dit moment suggereert de verkeersdata dat het vertrouwen extreem laag blijft.
De diplomatie zit muurvast
De jongste aanval komt bovendien na het verstrijken van de 60-dagentermijn die verbonden was aan de interim-regeling tussen de VS en Iran van juni.
Die regeling verdient een korte terugblik, want ze verklaart de huidige impasse. De VS en Iran ondertekenden op 17 juni een memorandum van overeenstemming om Hormuz te heropenen voor commerciële scheepvaart. De deal klapte vrijwel onmiddellijk op de routekwestie. Iran eiste dat schepen door zijn territoriale wateren zouden varen. Washington stond op de zuidelijke corridor onder Amerikaanse militaire bescherming. Iran viel tankers aan die die corridor gebruikten, en de VS reageerden met luchtaanvallen en herstelden de zeeblokkade.
Vandaag zegt Trump dat er geen onderhandelingen lopen en geen gepland staan. Iran houdt vol dat de Straat gesloten blijft totdat Washington voldoet aan voorwaarden uit de eerdere overeenkomst, waaronder maatregelen rond de blokkade, sancties, bevroren Iraanse tegoeden en militaire operaties.
Tegelijkertijd overleggen Iran en Oman over afspraken rond de navigatie door de Straat. Dat creëert een nieuwe bron van spanning. Trump heeft publiekelijk gedreigd met militaire actie tegen Oman als het land Amerikaanse doelstellingen in de regio dwarsboomt, en analisten wijzen op zichtbare frustratie in Washington dat Muscat samenwerkt met Teheran in plaats van de heropening aan de Amerikanen over te laten.
Het resultaat is een groeiende kloof tussen de posities van Washington en Teheran, met Oman steeds verder klem tussen beide.
Waarom staat olie niet op 120 dollar?
Brent sloot maandag op 90,87 dollar en handelde dinsdag rond de 91 dollar, nu de verwachting van een snelle diplomatieke doorbraak wegebt.
Dat roept een voor de hand liggende vraag op. Als het verkeer door Hormuz met meer dan 90 procent is ingestort, waarom staat olie dan niet veel hoger?
Drie factoren drukken de prijs.
China heeft zich teruggetrokken uit de markt. De Chinese import is sinds het begin van de oorlog met naar schatting 4 tot 5 miljoen vaten per dag teruggeschroefd. Analisten zien dit als de belangrijkste reden dat ruwe olie niet verder is gestegen. Zodra Peking zijn raffinaderijen weer meer laat importeren, verdwijnt die rem.
Vraagvernietiging doet een deel van het werk. Het Internationaal Energieagentschap beschrijft een terugkoppeling waarin dezelfde aanbodschok die de olieprijs steunt ook de vraag ondermijnt die nodig is om die prijs vast te houden, via hoge brandstofprijzen en verstoorde toeleveringsketens. OPEC ziet opvallend genoeg veel minder vraagvernietiging. Dat meningsverschil laat de markt achter met twee heel verschillende scenario's voor de rest van 2026.
De markt handelt op krantenkoppen, niet op vaten. Sinds april reageert Brent sterker op onderhandelingsgeruchten dan op het werkelijke stroombeeld. Kpler ziet momenteel een markt binnen een bandbreedte met 110 dollar als plafond, op voorwaarde dat China niet terugkeert als koper.
Alternatieve exportinfrastructuur geeft de Golf enige veerkracht, maar kan de Straat niet volledig vervangen. De Oost-Westpijpleiding van Saoedi-Arabië en de Abu Dhabi Crude Oil Pipeline van de VAE laten een deel van de ruwe olie om Hormuz heen stromen, met naar schatting 3,5 tot 5,5 miljoen vaten per dag aan alternatieve capaciteit onder gunstige omstandigheden. Dat is aanzienlijk. Het is geen vervanging voor normale Hormuz-operaties.
"Open" betekent niet normaal
Dit is het centrale onderscheid.
Trump kan de Straat van Hormuz open noemen zolang er schepen doorheen varen. Iran kan de vaarweg tegelijkertijd gesloten noemen terwijl het geselecteerd verkeer toestaat of gedoogt. Geen van beide omschrijvingen zegt op zichzelf iets over de vraag of Hormuz normaal functioneert.
Het operationele bewijs geeft een scherper beeld:
6 commodity-doorvaarten op maandag.
10-daags gemiddelde: ongeveer 11 per dag.
Vooroorlogs niveau: ongeveer 130 tot 140 per dag.
Doorvoer: 4,9 miljoen vaten per dag in Q2, tegenover 21,6 miljoen voor de oorlog.
Tel daarbij op: een dodelijke aanval op de beschermde zuidroute, hoge oorlogsrisicopremies, schepen die zonder AIS varen en onverklaard olieresidu dat aanspoelt op de Iraanse kust bij Qeshm, en het beeld is er niet een van normalisering. Het is er een van ernstig beperkte navigatie.
HormuzEye handhaaft zijn Hormuz Risk Monitor momenteel op 81/100, Severe.
De belangrijke vraag voor de energiemarkten is daarom niet of de Straat van Hormuz technisch "open" is. De vraag is of verkeersvolumes, veiligheid, verzekerbaarheid en voorspelbaarheid terugkeren.
Voorlopig zegt de data van niet.
Veelgestelde vragen
Is de Straat van Hormuz open of gesloten?
Allebei en geen van beide. Er varen schepen doorheen, dus de Straat is niet hermetisch afgesloten. Maar het verkeer draait op minder dan 10 procent van het vooroorlogse niveau, schepen op de door de VS beschermde route worden nog altijd aangevallen, en Iran zegt dat de vaarweg gesloten blijft totdat aan zijn voorwaarden is voldaan. Open in naam, ernstig beperkt in de praktijk.
Hoeveel schepen varen er nu door de Straat van Hormuz?
Kpler-data registreerden maandag zes doorvaarten van commodity vessels, met een 10-daags gemiddelde van ongeveer 11 per dag. Voordat de oorlog eind februari begon, telde de Straat zo'n 130 tot 140 doorvaarten per dag. Sommige schepen varen met AIS uitgeschakeld, dus de getrackte tellingen onderschatten het werkelijke verkeer.
Waarom stijgt de olieprijs niet verder als het verkeer door Hormuz is ingestort?
Drie redenen. China heeft zijn import met naar schatting 4 tot 5 miljoen vaten per dag verlaagd en valt daarmee weg als marginale koper. Hoge brandstofprijzen vernietigen vraag, wat volgens het IEA terugslaat op de consumptie. En alternatieve pijpleidingen door Saoedi-Arabië en de VAE voeren een betekenisvol deel van de Golfexport om de Straat heen. Brent handelt rond de 91 dollar, ruim boven het vooroorlogse niveau maar onder wat een volledige aanbodschok zou impliceren.
Disclaimer: HormuzEye biedt uitsluitend educatieve en informatieve marktanalyse. Deze content is geen financieel advies, geen beleggingsadvies en geen koop- of verkoopaanbeveling. Oliemarkten zijn volatiel en geopolitieke gebeurtenissen kunnen snel veranderen. Doe altijd je eigen onderzoek en raadpleeg een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je beleggingsbeslissingen neemt.